“Param yok nasıl boşanabilirim”, “boşanmak istiyorum ama gelirim yok”, “avukatsız boşanma davası nasıl açılır”, e devletten boşanma davası açma”, “ev hanımıyım boşanmak istiyorum” şeklinde sorular maddi durumu yetersiz vatandaşlarımızın boşanma davasının masraf ve avukatlık ücretini karşılama sıkıntılarını dilek getirdikleri cümlelerdir.
Param yok, gelirim yok nasıl boşanabilirim
Boşanma davası açılmasının önemli sebeplerinden biri ekonomik nedenlerdir. Evliliğin doğurduğu giderleri karşılamakta zorlanan bireyler, ekonomik nedenlerle, geçim sıkıntısı yüzünden boşanmayı düşünmektedirler. Yine çoğu durumda da eşinden şiddet gören, kötü muameleye uğrayanlar sırf ekonomik nedenlerle de boşanmaya cesaret edememektedirler. Yani geçim sıkıntısı boşanmaya yol açtığı kadar boşanabilmenin de önüne engel olarak çıkmaktadır.
Ekonomik nedenlerle boşanmayı düşünen kadınlar, genellikle eli iş tutan, yani çalışarak belli miktarda para kazanabilen kadınlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Evli oldukları erkeğin çalışmaması, kumar bağımlısı olması, uyuşturucu ve alkol problemleri gibi sorunları nedeniyle evlilikleri çekilmez bir hal almıştır. Yine erkekten fiziksel ya da sözle şiddet görmeleri de muhtemeldir. Evin giderlerini tamamen karşılamak ya da şiddete uğramaya daha fazla katlanmak istemedikleri için boşanma davası açmayı düşünmektedirler. Az da olsa gelirlerinin bulunması durumunda da boşanma davasının harç ve avukatlık gideri yönünden maddi yükü ile başa çıkabilecek güçleri yoktur.
Avukatsız boşanma davası nasıl açılır?
Ülkemizde boşanma davaları yönünden avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle vatandaşlarımız anlaşmalı boşanma davasını ya da çekişmeli boşanma davasını kendi başlarına yürütebilirler.
Bir boşanma davası hazırlanacak dilekçe ile başlar. Anlaşmalı boşanma davası açmak için gerekli olan dilekçe görece daha kolaydır. Çekişmeli boşanma davası dilekçesi ise, evlilik içinde yaşanan olayların kağıda aktarılması gibi görülmektedir. Bu nedenle adliye önündeki arzuhalcilere yazdırılacak bir dilekçenin ya da internetten edinilen, başlık bazı önemli noktaları içeren boşanma dilekçeleri çoğu kişiye yeterli görünmektedir.
Hemen belirtmeliyim ki ister çekişmeli boşanma davası olsun isterse anlaşmalı boşanma davası olsun, bir boşanma avukatının rehberliğinde yürütülmedikçe doğru bir sonuç vermez. Çekişmeli boşanma davası dilekçesi, salt tarafların yaşadıkları olayların kağıda geçirilmesinden ibaret değildir. Yine anlaşmalı boşanma protokolü de tarafların nafaka, velayet konularında anlaşması demek değildir. Ancak çocuksuz ve tarafların evlilik içinde edindikleri bir mal varlığı bulunmayan, tarafların birbirinden nafaka, maddi ve tazminat, ziynet alacağı, eşya alacağı gibi taleplerinin de olmadığı durumlarda anlaşmalı boşanma avukatsız da yapılabilir. Fakat burada talep etmeme ile talep edilecek bir alacağın olmaması durumunu da ayırmak gerekir. Karşı tarafın mal varlığı olması rağmen, bir çok kişi uğraşmak istememesi nedeniyle bu haklarından feragat etmektedir. Bu durum ilerde pişmanlığa neden olmaktadır. İleride pişmanlık yaşamamak için boşanma sürecinin getirdiği bıkkınlıkla hareket edilmemelidir.
Ev hanımıyım boşanmak istiyorum
Ev hanımlarının boşanma taleplerinde mahkeme masrafları ve boşanma avukatının avukatlık ücretlerinin karşılanması sorunu ortaya çıkar. Ancak boşanma davası avukatlık ücretleri ya da mahkeme masrafları karşılanamaz miktarlar değillerdir. Ev hanımları bu meblağları genellikle ailelerinin desteğiyle rahatça karşılayabilmektedir. Çocuğunlukla boşanma davasının bu ücretleri ev hanımlarının babaları, kardeşleri gibi yakın aile bireylerince karşılanmaktadır. Zaten bir boşanma davasında tanık en önemli deliller arasındadır. Bu kişiler de genellikle boşanmak isteyen ev hanımının babası, annesi, kardeşleri gibi yakın akraba çevresinden belirlenmektedir.
Ailesinden de bu yardımı bulamayan ev hanımları için ülkemiz kanunlarında sosyal bir yardım imkanı da bulunmaktadır. Hiçbir geliri olmayan ev hanımları ile boşanma harç ve masraflarıını karşılayamayacak kişiler adli yardım adı verilen bir kuruma başvurarak bu masrafları devlet hazinesinden karşılanmasını isteyebilirler.
Başvuru son derece basittir. Örneğin Ankara için, Ankara Adliyesi’nin Söğütözündeki ek binasında ve Sincan’da bulunan Batı Adliyesi’nde adli yardım büroları bulunmaktadır. Bu bürolara başvuru yapıldığında ve geliri ya da mal varlığının bulunmadığını gösteren evraklarla ekonomik durum ispatlandığında hem mahkeme harçları hem de avukat ücretleri devlet tarafından karşılanmaktadır.
Adli yardıma başvurulduğunda, kişinin kendi avukatını seçme imkanı bulunmamaktadır. Baroların adli yardım listesine kaydolan gönüllü avukatlar, sırayla görevlendirilmektedir.
E devletten boşanma davası açma
E devletten boşanma davası açma, vatandaşlar yönünden, sıkça yapmadıkları bir işlem olması nedeniyle tercih edilmemelidir. Bunun yerine vatandaşlar, boşanma taleplerini içeren dilekçelerini 3 nüsha olarak hazırlamalı ve bulundukları yere en yakın adliyeye fiziki olarak giderek davalarını açmalarını tavsiye ederim.
E devletten dava açmak teorik olarak vatandaşlar için de mümkünse de pratikte fiziksel olarak açılacak davadan daha zahmetli olacaktır. Elektronik imzanın edinilmesi, dilekçesin udf olarak hazırlanması, bunun imza edilmesi, dava harçlarının yatırılması, dilekçenin doğru bir şekilde uyap’a yüklenmesi, yetkili mahkemenin ve dava türünün doğru seçilmesi vatandaşlar açısından gereksiz bir iş yükü ve doğru yapıp yapmadıklarından emin olamadıkları stresli bir süreçten fazlası değildir.
E devletten boşanma davası açmak isteyen vatandaşların yapacağı en doğru iş, bu nedenle, dilekçelerini yazdırarak adliyeye gitmeleri en doğru davranıştır, e devletten dava açmak ya da uyaptan dava açmak avukatların yapacağı bir iştir.
