Türkiye’de Kira Artış Oranları

Ülkemizde kira artış oranlarının belirlenmesinde ilk ve öncelikli Kanun 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’dur.

Bu Kanun’un 344. maddesine göre kira artış oranı şu şekilde belirlenir:

“Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.”

Kira sözleşmesinin belirlenmesi sözleşmede kira artış oranı kararlaştırılıp kararlaştırılması ve kira sözleşmesinin 5 yıldan uzuncadır devam edip etmediği yönünden farklı farklı değerlendirilir:

a.Kira Sözleşmesinde Kira Artış Oranı Yazıyorsa:

Kiracı ve mal sahibi (kiralayan) kira sözleşmesine, genellikle ilk yılın bitiminde ne kadarlık bir artış yapılacağını kira sözleşmesine yazarlar. Bu yazdıkları oranın üst sınırı 344. maddeye göre, 1/1/2019 tarihinden geçerli olmak üzere,“bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı” olarak belirlenmiştir.

Örneğin, taraflar kira sözleşmesine kiranın her yıl %20 oranında artacağını yazmış olsun.

Önceki yılın oniki aylık ortalaması örneğin %12 ise, kira artışı %12 olarak yapılır. Önceki yılın oniki aylık ortalaması %24 ise, bu durumda sözleşmede yazan artış oranı daha az olduğu için %20 oranında artış yapılarak kira bedeli hesaplanır.

b.Kira Sözleşmesinde Artış Oranı Yazmıyorsa:

Taraflarca kira artış oranı konusunda bir anlaşma yapılmamışsa, bu artış oranı örneğin yazılması unutulmuşsa, kira bedeli,1/1/2019 tarihinden geçerli olmak üzere, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla mahkeme tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.

Kira sözleşmesinde kira artış oranı kararlaştırılmadıysa bu durumda mahkemeye başvurarak kira tespit davası açılması gerekir. (Bu konuda bakınız: “Kira tespit davası nasıl açılır” yazımız)

c. Kira Sözleşmesi 5 Yıldan uzundur devam ediyorsa:

Taraflarca kira sözleşmesinde kira artış oranı konusunda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.

Kira sözleşmesinin 5 yıldan uzun süreli olması ya da daha basit anlatımla kiracının 5 yıldan daha uzun zamandır kiralananda oturuyor olması halinde düşük kalmış kira bedellerinin rayiç bedellere uyarlanması için kira tespit davası açılması gerekir. (Bu konuda bakınız: “Kira tespit davası nasıl açılır?” yazımız)

d.Kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa:

Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz. Ancak, bu Kanunun, “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138 inci maddesi hükmü saklıdır.

Türkiye’de Kira Artış Oranları

 Oniki aylık ortalama oranı
Mayıs 2020
Nisan 202012,66
Mart 202013,33
Şubat 202013,94
Ocak 202014,52
Aralık 201915,18
Kasım 201915,87
Ekim 201916,81
Eylül 201918,27
Ağustos 201919,62
Temmuz 201919,91
Haziran 201919,88
Mayıs 201919,91
Nisan 201919,39
Mart 201918,70

Bu yazılarımı da okumanızda yarar var: